نماز جمعه
در زمان غیبت ولی عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) نماز جمعه به فتوای اکثر فقهای شیعه، واجب تخییری است. یعنی مکلف می تواند روز جمعه به جای نماز ظهر، نماز جمعه بخواند، ولی جمعه افضل است و احتیاط بیشتر در آن است که هر دو را به جا آورند و کسی که نماز جمعه را به جا آورده باشد واجب نیست نماز ظهر را هم بخواند، ولی احتیاط مستحب آن است که آن را نیز بجا آورد.[1]
کیفیت نماز جمعه
نماز جمعه دو رکعت است و کیفیت آن مانند نماز صبح است. این نماز دارای دو قنوت است. قنوت اول قبل از رکوع رکعت اول، و قنوت دوم پس از رکوع رکعت دوم است. نماز جمعه دارای دو خطبه است که مانند اصل نماز واجب بوده و باید توسط امام جمعه ایراد شود. بدون این دو خطبه، نماز جمعه محقق نمی شود و واجب است دو خطبه را قبل از نماز جمعه بخواند.[2]
________________________________________
[1] . توضیح المسائل، احکام نماز جمعه، م 1 ـ 2.
[2] . توضیح المسائل، احکام نماز جمعه، م 23 ـ 26.
آخرین شب مسلم بن عقیل علیه السلام
مسلم بن عقیل، پسر عمو و سفیر لایق امام حسین علیه السلام وقتى که در شهر کوفه تنها و بى باور ماند و مردم کوفه از اطرافش پراکنده شدند، شگفت زده و سرگردان در کوچه هاى تاریک و ساکت شهر به راه افتاد. از بى وفایى مردم کوفه دلتنگ بود و بى اختیار در کوچه ها راه مى رفت. در تاریکى شب، به زنى با ایمان به نام طوعه برخورد. طوعه وقتى مسلم را شناخت، او را در خانه اش پناه داد و از او به مهربانى و گرمى پذیرایى کرد. مسلم پس از خوردن کمى غذا و اندکى استراحت، برخاست و به عبادت و راز و نیاز با خداى بى نیاز مشغول شد.
طوعه هنگام اذان صبح براى مسلم آب آورد تا وضو بگیرد. به او گفت: آقاى من! امشب هیچ نخوابیدى.
مسلم در جواب طوعه گفت:
کمى خوابیدم و در خواب عمویم على علیه السلام را دیدم. به من فرمود: هر چه زودتر به پیش ما بیا، گمان مى کنم امشب آخرین شب عمر من باشد.
مسلم وضو گرفت و به نماز صبح ایستاد. پس از نماز مشغول ذکر و دعا بود که ناگهان صداى سم اسبهاى مزدوران عبید الله را شنید. دعایش را زود تمام کرد تا خودش را براى جنگ با دشمنان خدا و امام آماده کند.
مسلم پس از جنگى سخت، با حیله فرمانده مزدوران، خودش را تسلیم نمود.
سرانجام او را به دستور عبید الله با دستهاى بسته، در حالى که لبهایش به ذکر و دعا مشغول بود، به شهادت رساندند.
منبع:سوگنامه آل محمد صلى الله علیه و آله / ص 174
طوعه هنگام اذان صبح براى مسلم آب آورد تا وضو بگیرد. به او گفت: آقاى من! امشب هیچ نخوابیدى.
مسلم در جواب طوعه گفت:
کمى خوابیدم و در خواب عمویم على علیه السلام را دیدم. به من فرمود: هر چه زودتر به پیش ما بیا، گمان مى کنم امشب آخرین شب عمر من باشد.
مسلم وضو گرفت و به نماز صبح ایستاد. پس از نماز مشغول ذکر و دعا بود که ناگهان صداى سم اسبهاى مزدوران عبید الله را شنید. دعایش را زود تمام کرد تا خودش را براى جنگ با دشمنان خدا و امام آماده کند.
مسلم پس از جنگى سخت، با حیله فرمانده مزدوران، خودش را تسلیم نمود.
سرانجام او را به دستور عبید الله با دستهاى بسته، در حالى که لبهایش به ذکر و دعا مشغول بود، به شهادت رساندند.
منبع:سوگنامه آل محمد صلى الله علیه و آله / ص 174
مکروهات وضو
1. اسراف در آب وضو مکروه است لکن اسباغ ( کامل وضو گرفتن ) مستحب است و گفته شدکه آب وضو به مقدار یک مد باشد و ظاهر آن است که این مقدار آب برای تمامی واجبات و مستحبات وضو از افعال و مقدمات و مضمضه و استنشاق و شستن دو دست قبل از وضو می باشد . (1)
سؤال : در عروه الوثقی ، مسأله 45 ، افعال وضو فرموده است : « الاسراف فی مساء الوضوء مکروه » با این که اسراف حرام است ، مقصود از این عبارت چیست ؟
جواب : مستحب است آب وضو یک مد باشد و همان گونه که در روایات آمده است ، مصرف بیش از آن مقدار ، ولو کمی بیشتر باشد ، اسراف محسوب می شود و مکروه است ، از امام صادق علیه السلام نقل شده که فرمود: برای خداوند متعال فرشته ای است که اسراف وضو را می نویسد، همان گونه که نقصان و کم گذشتن آن را می نویسد.(2) و از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم نقل شده که فرمود : مقدار آب وضو یک مد است و مقدار آب غسل یک صاع است وبعد از من مردمی می آیند که این مقدار آب را کم می شمارند ، این مردم بر خلاف سنت من هستند و کسی که بر سنت من ثابت باشد ( وضو را به یک مد و غسل را به یک صاع انجام دهد ) در بهشت قدس با من است . (3)
و ظاهرا نظر صاحب عروه الوثقی قدس سره که فرموده است : اسراف در آب وضو مکروه است ، در جایی و در وقتی است که برای آب ارزش و قیمت نباشد و اما اگر مصرف بیش از آن مقدار ، در جایی باشد که برای آب ارزش و قیمت باشد ، یا کم آبی باشد ، اسراف و حرام است مانند اسراف در چیزهای دیگر . (4)
2. کمک گرفتن از دیگران در مقدمات نزدیک وضو مانند آب ریختن در دست وضوگیرنده مکروه است و اما در شستن و مسح ها جایز نیست .
3. وضو گرفتن با آبی که به وسیله ی حرارت خورشید گرم شده است و هم چنین غساله ی حدث اکبر و هم چنین آبی که رنگ و مزه اش به غیر اوصاف نجس تغییر کرده است .
4. وضو گرفتن از ظروف طلا کاری و نقره کاری شده و یا ظروفی که دارای صورت و عکس هستند .
5. وضو گرفتن در مکان استنجاء ( مکان تطهیر مخرج بول و غائط )
سؤال : شنیده ایم که وضو گرفتن در بیت الخلاء مکروه است و سبب فقر می گردد و حال این که در این زمان بیت الخلاء و حمام و لباس شویی و دستشویی در یک مکان اند و در سابق جدا بودند آیا این کراهت باقی است ؟
جواب : آنچه مکروه است وضو گرفتن در مکان استنجاء است اما در دستشویی مورد سؤال کراهت ندارد . (5)
6. خشک کردن آب وضو . (6)
پینوشت:
1. همان ، ج 1 ، فی افعال الوضوء ، مسئله 45 .
2. وسائل الشیعه ، ج 1 ، ص 340 .
3. همان ، 339 .
4. جامع المسائل ، ج 2 ، سؤال 121 .
5. صراط النجاه ، ج 1 ، ص 44 ، سؤال 91 .
6. العروه الوثقی ، ج 1 ، فصل فی مکروهاته ( الوضوء ) .
منبع:کتاب دانستنی های لازم از نماز
سؤال : در عروه الوثقی ، مسأله 45 ، افعال وضو فرموده است : « الاسراف فی مساء الوضوء مکروه » با این که اسراف حرام است ، مقصود از این عبارت چیست ؟
جواب : مستحب است آب وضو یک مد باشد و همان گونه که در روایات آمده است ، مصرف بیش از آن مقدار ، ولو کمی بیشتر باشد ، اسراف محسوب می شود و مکروه است ، از امام صادق علیه السلام نقل شده که فرمود: برای خداوند متعال فرشته ای است که اسراف وضو را می نویسد، همان گونه که نقصان و کم گذشتن آن را می نویسد.(2) و از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم نقل شده که فرمود : مقدار آب وضو یک مد است و مقدار آب غسل یک صاع است وبعد از من مردمی می آیند که این مقدار آب را کم می شمارند ، این مردم بر خلاف سنت من هستند و کسی که بر سنت من ثابت باشد ( وضو را به یک مد و غسل را به یک صاع انجام دهد ) در بهشت قدس با من است . (3)
و ظاهرا نظر صاحب عروه الوثقی قدس سره که فرموده است : اسراف در آب وضو مکروه است ، در جایی و در وقتی است که برای آب ارزش و قیمت نباشد و اما اگر مصرف بیش از آن مقدار ، در جایی باشد که برای آب ارزش و قیمت باشد ، یا کم آبی باشد ، اسراف و حرام است مانند اسراف در چیزهای دیگر . (4)
2. کمک گرفتن از دیگران در مقدمات نزدیک وضو مانند آب ریختن در دست وضوگیرنده مکروه است و اما در شستن و مسح ها جایز نیست .
3. وضو گرفتن با آبی که به وسیله ی حرارت خورشید گرم شده است و هم چنین غساله ی حدث اکبر و هم چنین آبی که رنگ و مزه اش به غیر اوصاف نجس تغییر کرده است .
4. وضو گرفتن از ظروف طلا کاری و نقره کاری شده و یا ظروفی که دارای صورت و عکس هستند .
5. وضو گرفتن در مکان استنجاء ( مکان تطهیر مخرج بول و غائط )
سؤال : شنیده ایم که وضو گرفتن در بیت الخلاء مکروه است و سبب فقر می گردد و حال این که در این زمان بیت الخلاء و حمام و لباس شویی و دستشویی در یک مکان اند و در سابق جدا بودند آیا این کراهت باقی است ؟
جواب : آنچه مکروه است وضو گرفتن در مکان استنجاء است اما در دستشویی مورد سؤال کراهت ندارد . (5)
6. خشک کردن آب وضو . (6)
پینوشت:
1. همان ، ج 1 ، فی افعال الوضوء ، مسئله 45 .
2. وسائل الشیعه ، ج 1 ، ص 340 .
3. همان ، 339 .
4. جامع المسائل ، ج 2 ، سؤال 121 .
5. صراط النجاه ، ج 1 ، ص 44 ، سؤال 91 .
6. العروه الوثقی ، ج 1 ، فصل فی مکروهاته ( الوضوء ) .
منبع:کتاب دانستنی های لازم از نماز